Dziś trzecia część artykułu wyjaśniającego czym jest energetyka obywatelska. Obalimy kilka mitów, które narosły wokół OZE.

    Wokół odnawialnych źródeł energii krąży wiele mitów. Czasami wynikają one z niewiedzy, czasami z podskórnej niechęci kojarzonych z „lewactwem” źródeł odnawialnych. Ale nader często, kłamliwe informacje są z premedytacją rozpowszechniane przez lobbystów wielkich korporacji energetycznych. W interesie tych ostatnich jest utrzymanie swoich monopoli i czerpanie z nich pokaźnych zysków. Gigantyczne korporacje, w przeciwieństwie do wciąż stosunkowo niewielkich firm branży OZE, mają ogromne środki finansowe i wielkie wpływy na najwyższych szczeblach władzy. Nie zrezygnują z tego tak łatwo. Nic więc dziwnego, że posuwają się do kłamstw i manipulacji w celu zdyskredytowania tak koncepcji energetyki obywatelskiej, jak i samych technologii OZE. A oto kilka najpopularniejszych mitów.

Mit 1: W Polsce nie ma wystarczającego promieniowania słonecznego aby budować efektywne systemy fotowoltaiczne.

    To nieprawda. Wydajność systemów PV zależy nie tylko od promieniowania, ale i od temperatury (im niższa, tym są one bardziej wydajne). W Polsce są odpowiednie warunki do pozyskiwania energii z systemów fotowoltaicznych. Dowodzą tego Niemcy, gdzie przez pierwsze 2 tygodnie Czerwca 2014 r. ponad połowa zapotrzebowania energetycznego została pokryta dzięki fotowoltaice.   W maju 2016 roku, przez kilka weekendów niemal  90 % energii w niemieckim systemie energetycznym pochodziło z OZE.

Mit 2: Produkcja systemów fotowoltaicznych pochłania więcej energii niż możemy pozyskać.

    Jest to nieprawda i aby obalić ten mit należy odwołać się do wskaźnika EPT tj. okresu zwrotu energii zainwestowanej. EPT to czas eksploatacji instalacji energetycznej, po którym zwraca się energia zużyta do wytworzenia, działania i wycofania z eksploatacji urządzeń wytwarzających energię elektryczną. W zależności od położenia geograficznego instalacji PV wskaźnik EPT wacha się od 0,2 do 8,0. Innymi słowy w najbardziej korzystnych warunkach system fotowoltaiczny zwróci się w ok. 6 tygodni, w najmniej korzystnych w ok. 8 lat. Systemy PV pracują z optymalną mocą nawet ponad 25 lat.

Mit 3: Fotowoltaika wymaga ogromnych powierzchni aby móc wytwarzać odpowiednią moc i ilość energii.

    Panele fotowoltaiczne osiągnęły już tak wysoką sprawność, że zgodnie z wyliczeniami naukowców, farma fotowoltaiczna o powierzchni 200 km na 200 km byłaby w stanie zaspokoić aktualne zapotrzebowanie energetyczne całego świata. Są to oczywiście wyliczenia laboratoryjne i nie uwzględniają strat przesyłowych. Tu jednak kryje się kolejna przewaga systemów PV. Możliwość budowania systemów rozproszonych małej mocy w znacznym stopniu ogranicza starty przesyłowe, w porównaniu do tradycyjnych wielkich bloków energetycznych i setek kilometrów linii.

Mit 4: Fotowoltaika nie może być technologią energetyczną przyszłości ponieważ nie gwarantuje niezawodnej energii na żądanie.

    Pomimo, iż fotowoltaika jest technologią chimeryczną (pozyskuje energię w pewnych zakresach nasłonecznienia), to energia dzięki niej pozyskana może być dostępna na żądanie. Sprzyja temu dynamiczny rozwój banków energii i systemów jej magazynowania, i to głównie w tym kierunku idą aktualnie wysiłki naukowców zajmujących się energią solarną. Wciąż najpopularniejszym sposobem na zmagazynowanie energii są akumulatory. Pojawiają się także inne koncepcje takie jak, elektrownie szczytowo-pompowe, magazynowanie sprężonej pary wodnej, produkcja wodoru, produkcja metanu. Są to wszystko pomysły wykonalne technologicznie już obecnie. Z całą pewnością będziemy w stanie w przyszłości pozyskać i zmagazynować wystarczającą, dla zapewnienia ciągłości dostaw, ilość energii słonecznej. Technologie PV oczywiście mogą i powinny współpracować z innymi OZE (wiatraki, biogazownie itd.)

Mit 5: OZE stwarza problemy społeczne gdyż likwiduje miejsca pracy w sektorze wydobywczym.

    Wraz ze wzrostem znaczenia technologii OZE spadać będzie zapotrzebowanie na zatrudnienie w branży wydobywczej. Rozwój tej technologii powinien być jednak traktowany jak szansa, a nie problem społeczny. Perspektywa otwarcia nowego rynku zawsze stwarza nowe miejsca pracy. Zapotrzebowanie będzie ogromne na instalatorów, serwisantów, specjalistów, sprzedawców, pracowników fabryk. Dość powiedzieć, że zatrudnienie w branży PV na świecie już przekroczyło 2 mln osób. W samych tylko Stanach Zjednoczonych, gdzie fotowoltaika zaczyna się dynamicznie rozwijać, zatrudnionych w branży PV jest ponad 140 000 osób. Transformacja energetyczna nie nastąpi z dnia na dzień – ten proces zajmie dekady. Polska już jest opóźniona, w kwestii rozwoju fotowoltaiki, w stosunku do innych cywilizowanych krajów. Jeżeli nie rozpoczniemy odpowiednich działań już teraz, to stracimy wiele korzyści związanych z rozwojem technologicznym i produkcyjnym.

Mit 6: Od źródeł odnawialnych lepszym rozwiązaniem jest energia jądrowa, która jest już całkowicie bezpieczna.

    Pomimo  coraz bardziej zaawansowanych systemów bezpieczeństwa stosowanych w elektrowniach atomowych należy mieć świadomość tego, że takie bloki energetyczne zawsze są potencjalnie niebezpieczne, a niebezpieczeństwo to jest ogromne. Oprócz błędów ludzkich, które zawsze mogą się zdarzyć, istnieje ryzyko ataku terrorystycznego lub konwencjonalnego ataku w czasie wojny. Energia pozyskiwana z atomu jest również najdroższa, gdyż sama budowa elektrowni atomowej pochłania ogromne kwoty. Pozostaje również wciąż nierozwiązany problem bardzo niebezpiecznych odpadów nuklearnych. Na świecie wytwarzanych jest rocznie ok. 12 000 000 kg odpadów radioaktywnych. Wielkość tę można porównać do ponad 70 samolotów Boeing 747, a odpady te stwarzają zagrożenie przez ponad 240 000 lat.

Mit 7: OZE nie jest w stanie zastąpić energii z paliw kopalnych we wszystkich sektorach, w szczególności w transporcie.

    Energię elektryczną z powodzeniem można wykorzystywać w transporcie. W powszechnej sprzedaży dostępne są samochody elektryczne. Do tej pory ich główną wadą był krótki zasięg (ok. 100 km). Jednak krok milowy w tej dziedzinie osiągnięto w Tesla Motors z flagowym modelem S, którego zasięg może przekroczyć nawet 400 km. Rozwój samochodów elektrycznych wiąże się bezpośrednio z rynkiem magazynów energii, którego przewidywany jest bardzo dynamiczny rozwój w najbliższych latach.

Mit 8: Prosumenci stworzą nową kastę ludzi żyjących dzięki produkcji energii z instalacji OZE, kosztem reszty odbiorców energii.

    Przyjmując, że zadziałałby jednak system wsparcia w postaci taryf gwarantowanych 0,65 zł / kWh netto, i że z instalacji o mocy 10 kW całość wyprodukowanej energii zostanie sprzedana i nie będzie żadnych kosztów operacyjnych to prosument może liczyć na przychody ok. 6 500 zł / rocznie. Trudno wyobrazić sobie wygodne życie z taką sumą pieniędzy.

Mit 9: Trwa wojna – górnicy kontra OZE.

    To często powtarzany przez lobby konwencjonalnej energetyki mit mający na celu zantagonizować ze sobą dwie grupy społeczne – w myśl zasady dziel i rządź. Proces transformacji energetycznej zajmie wiele dziesiątek lat i nie doprowadzi do zamknięcia kopalń z dnia na dzień. Korzyści z energetyki rozproszonej takie jak czystsze środowisko, nowe miejsca pracy czy większe bezpieczeństwo i energetyczna niezależność kraju będą pojawiać się stopniowo i korzystać z nich będą również górnicy i ich rodziny. Rozwój OZE powinien być traktowany bardziej jako szansa, niż jak zagrożenie. Nasz świat się zmienia, cywilizacja się rozwija i zwolenników utrzymania statusu quo w polskiej energetyce można porównać do hodowców koni i owsa sprzeciwiających się motoryzacji w momencie uruchomienia produkcji przez Ferdynanda Forda modelu T.

Mit 10: OZE to fanaberia ekologów.

    To hasło być może mogłoby się sprawdzić jakieś 15 lat temu. Dzisiaj za OZE przemawia głównie twarda ekonomia. W przeciwieństwie do konwencjonalnego sposobu wytwarzania energii, w systemy OZE w większości inwestuje się tylko raz – w technologię i nie trzeba już niczego spalać aby pozyskiwać energię. Gwałtowny rozwój technologii OZE spowodował znaczący spadek ich ceny (głównie fotowoltaiki). Doprowadził również do spadku cen samej energii na rynku hurtowym. Dobrym przykładem jest Chińska Republika Ludowa, którą trudno posądzić o nadmiernie ekologiczne podejście, i która jest dziś jednym z największych rynków inwestycyjnych w obszarze OZE. Dobrym przykładem są również fundusze inwestycyjne, banki i inne instytucje finansowe, które systematycznie wycofują się ze wspierania energetyki konwencjonalnej na rzecz OZE.

Trwa walka o korzystne dla Prosumentów zapisy ustawy o OZE. Wesprzyj proszę naszą walkę i wyślij list do swojego Posła.

Przykładowa treść listu:

Szanowny Panie Pośle / Szanowna Pani Poseł

W zawiązku z czytaniem poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii roku pragniemy zwrócić uwagę na kilka kluczowych problemowych kwestii znajdujących się projekcie ustawy.

1.       dotyczy Art 4. System wsparcia dla mikroinstalacji w którym zamiast taryf gwarantowanych wprowadzono system upustów.

W myśl nowego systemu w przypadku najmniejszych instalacji do 7 kW prosument nabędzie prawo do odebrania 70% energii wprowadzonej do sieci. W przypadku instalacji o mocy powyżej 7 kW prosument nabędzie prawo do odebrania 50% energii wprowadzonej do sieci. W przypadku uzyskania dotacji niezależnie od mocy prosument nabędzie prawo do odebrania zaledwie 35% energii wprowadzonej do sieci. Zaproponowany system upustów jest niesprawiedliwy społecznie, gdyż jego głównymi beneficjentami będą przedsiębiorstwa energetyczne, które dodatkowo koszty związane z rozwojem OZE będą mieć refundowane z opłaty OZE. Aby zapewnić rozwój energetyki prosumenckiej proponujemy wprowadzenie jednolitego systemu rozliczenia 1:1 dla mikroinstalacji do 40 kW, w ramach którego koszty powstające po stronie Operatorów Systemów Dystrybucyjnych będą refinansowane z Opłaty OZE.

2.                  dotyczy 27a. Definicja prosumenta.

Definicja nie obejmuje przedsiębiorców, którzy energię z mikroinstalacji chcieliby wykorzystać na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Takie ograniczenie wyłącza firmy z preferencyjnego systemu rozliczenia, dlatego postulujemy o objęcie przedsiębiorców definicją prosumenta niezależnie od sposobu wykorzystania energii.

3.                  dotyczy Art. 41 Sprzedaż nadwyżek energii z mikroinstalacji.

Sprzedaż nadwyżek energii jest ograniczona jedynie do przedsiębiorstw. Z kolei prosument będący osobą fizyczną nie ma możliwości sprzedaży nadwyżek powstałych po zbilansowaniu rocznym. Takie rozwiązanie również jest niesprawiedliwe społecznie, gdyż ta dodatkowa energia stanie się przychodem przedsiębiorstw energetycznych.  Z tego względu postulujemy, aby sprzedawca energii był zobligowany do zakupu nadwyżek po ustalonej, stałej taryfie.

Proszę o rozważenie powyższych postulatów w debatach poświęconych poselskiemu projektowi ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Link do kontaktu do Posłów:

http://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/poslowie_okregi.xsp

Grafika: www.greenpeace.org